De afgelopen jaren laten steeds duidelijker zien dat extreme regenval geen uitzondering meer is. Korte maar zeer intense buien zorgen voor wateroverlast in straten, kelders en parken.
Nederland loopt achter in de voorbereiding op extreme neerslag
Steeds meer analyses wijzen erop dat Nederland onvoldoende is voorbereid op de gevolgen van extreme regenval. Het huidige watersysteem is vooral ingericht op het gecontroleerd afvoeren van water en niet op het tijdelijk vasthouden van grote hoeveelheden neerslag in stedelijk gebied. Bij korte maar intense buien leidt dat tot knelpunten in riolen, straten en laaggelegen wijken. Zeker wanneer buien elkaar snel opvolgen. De risico’s worden nog te vaak onderschat en krijgen daardoor onvoldoende prioriteit.
Wat betekent dit concreet voor steden?
In verschillende vakpublicaties wordt geschetst dat extreme regenval in stedelijk gebied kan leiden tot langdurige wateroverlast. Niet door falende dijken, maar door lokale ophoping van regenwater dat nergens heen kan. Vooral versteende wijken met weinig groen en beperkte infiltratiecapaciteit blijken kwetsbaar.
In de praktijk leidt dit steeds vaker tot situaties waarin wateroverlast verder gaat dan natte straten of ondergelopen kelders. Bij extreme buien lopen woonwijken onder water en komen cruciale voorzieningen onder druk te staan, zoals ziekenhuizen, elektriciteitsnetten en verkeersstromen. Hierdoor is extreme neerslag niet alleen een beheervraagstuk, maar ook een veiligheidsvraagstuk.
Van ontwerp naar dagelijks beheer
Veel aandacht gaat uit naar ruimtelijke oplossingen zoals wadi’s, vergroening en waterbergende pleinen. Maar naast ontwerp speelt dagelijks beheer een minstens zo grote rol. Zonder inzicht in wat er onder de grond gebeurt, is het lastig om tijdig bij te sturen. Wanneer raakt een riool overbelast? Waar blijft water structureel staan? En hoe snel zakt het water weer weg na een bui?
Juist hiervoor is het waardevol om data te verzamelen. Door waterstanden in riolen en putten realtime te meten, ontstaat inzicht in wat er daadwerkelijk gebeurt tijdens en na extreme neerslag. Dit helpt beheerders om patronen te herkennen en beleidsmedewerkers om keuzes te onderbouwen met actuele informatie. Een voorbeeld hiervan zijn sensoren die waterstanden monitoren en dit inzichtelijk maken in een dashboard, zodat men een beter beeld krijgt van wat er onder de grond speelt.
Data als brug tussen beleid en uitvoering
De kracht van meten is niet de techniek zelf, maar wat het je oplevert. Realtime data maken zichtbaar waar knelpunten ontstaan en waar welke maatregelen effect hebben. Dit ondersteunt prioritering bij onderhoud, helpt bij het evalueren van pilots en maakt klimaatadaptatie concreet voor bestuur en uitvoering. Bovendien kunnen signalen uit data worden gebruikt om bewoners gerichter te informeren bij dreigende wateroverlast.
Tijd om vooruit te kijken
De recente publicaties laten een consistent beeld zien. Extreme regenval is geen uitzonderlijke situatie meer, maar iets waar gemeenten en waterschappen steeds vaker mee te maken krijgen. Het gaat hierbij niet alleen om de vraag of het gebeurt, maar vooral om hoe vaak en met welke impact op verschillende plekken. Dat vraagt om een nieuwe manier van werken waarin beleid, beheer en uitvoering beter op elkaar aansluiten.
Goed voorbereid zijn begint met inzicht. Begrijpen wat er gebeurt tijdens en na zware neerslag helpt om patronen te herkennen en afwegingen beter te onderbouwen. Door ervaringen, metingen en kennis structureel te benutten, ontstaat ruimte om stap voor stap toe te werken naar een robuustere omgang met extreme regenval.
Bronnen:
https://www.binnenlandsbestuur.nl/ruimte-en-milieu/nederland-onvoldoende-voorbereid-op-gevolgen-extreme-regen
https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/binnenland/2026/01/nederland-kan-extreme-regen-niet-aan-maatregelen-br/
https://www.stad-en-groen.nl/article/51850/extreme-regen-kan-nederlandse-steden-dagenlang-metersdiep-onder-water-zetten
https://www.biind.nl/nieuws/klimaat/nederland-onvoldoende-voorbereid-op-toenemende-risicos-van-extreme-regen
https://nos.nl/collectie/13871/artikel/2599189-ovv-nederland-niet-klaar-voor-extreme-regen-nu-niet-en-in-toekomst-niet
