De stille impact van vervuilde lucht in beeld
Met lokale metingen zie je wat anders verborgen blijft. Door realtime inzicht in fijnstof en luchtkwaliteit wordt duidelijk waar problemen ontstaan, welke maatregelen effect hebben en hoe je de leefomgeving gezonder maakt.
- Data die helpt bij communicatie en besluitvorming
- Trends die helpen bij beleid en maatregelen
- Realtime inzicht in fijnstof en luchtkwaliteit
- Hotspots en piekmomenten zichtbaar
Luchtkwaliteit meten: inzicht voor een gezonde stad
Luchtkwaliteit is een van de belangrijkste milieufactoren die direct invloed heeft op de volksgezondheid. Steden kampen met fijnstof, stikstofdioxide en andere luchtverontreinigende stoffen die niet altijd zichtbaar zijn, maar wel schadelijk. Gemeenten en provincies staan voor de uitdaging om effectieve maatregelen te nemen en luchtverontreiniging te verminderen, terwijl ze tegelijkertijd de effectiviteit van hun beleid willen monitoren.
Wat meten we en waarom is het belangrijk?
1. Fijnstof – Inzicht in de onzichtbare dreiging
Fijnstof is een van de grootste veroorzakers van gezondheidsproblemen, variërend van ademhalingsklachten tot hart- en vaatziekten. Onze fijnstofsensoren brengen PM1, PM2.5 en PM10 in kaart, zodat gemeenten kunnen vaststellen waar de concentraties te hoog zijn.Op korte termijn kunnen lokale maatregelen zoals verkeersaanpassingen of sproeien van bouwplaatsen en -wegen helpen, terwijl langetermijn analyses inzicht geven in structurele verbeteringen zoals vergroening en emissiereductie.
2. Hittestress & luchtkwaliteit – Een dubbel probleem
Luchtvervuiling en hittestress versterken elkaar. Hoge concentraties fijnstof en stikstofdioxide kunnen de stedelijke hitte-eilanden verergeren, waardoor de leefbaarheid in steden afneemt. Sensoren die zowel luchtkwaliteit als temperatuur meten, helpen gemeenten bij het ontwikkelen van effectieve hitte-adaptatiemaatregelen, zoals het aanleggen van groene daken en schaduwrijke zones
3. Burgerbetrokkenheid – Citizen science en bewustwording
Een belangrijk aspect van luchtkwaliteitsmetingen is het betrekken van burgers. Gemeenten kunnen samen met inwoners meetinitiatieven opzetten, waardoor het bewustzijn over luchtkwaliteit groeit en beleidsmaatregelen breder gedragen worden. Onze sensoren kunnen eenvoudig worden ingezet binnen citizen science-projecten en koppelen data aan gemeentelijke dashboards en het Samen Meten dataportaal van het RIVM.
Onze aanpak:
Van sensordata naar gericht beleid
Meten op de juiste plek
De sensoren registreren onder andere PM1, PM2.5 en PM10 en kunnen worden geplaatst in lichtmasten, aan gevels of meetpunten in de buurt van verkeersroutes, scholen of drukke binnensteden.
Door op strategische locaties te meten ontstaat een realistisch beeld van de luchtkwaliteit op plekken waar mensen wonen, werken en verblijven.
Uitgebreide analyse & onderzoek
Om verder te kijken dan de basisvisualisaties kunnen aanvullende analyses worden uitgevoerd, zoals het herkennen van trends, piekmomenten, bronnen en seizoensinvloeden.
Onze data analisten helpen om deze patronen inzichtelijk te maken en de meetresultaten beter te duiden. Hierdoor ontstaat een duidelijker beeld van de luchtkwaliteit en de factoren die daarop invloed hebben.
Koppeling met externe netwerken
De meetdata kan worden gekoppeld aan externe systemen zoals het RIVM Samen Meten-platform, KNMI-data en interne GIS-omgevingen van gemeenten. Hierdoor ontstaat een rijker beeld van de leefomgeving en kunnen lokale metingen worden vergeleken met regionale of landelijke trends.
Dit maakt samenwerken met partners eenvoudiger en vergroot de waarde van de data.
Meten op de juiste plek
De sensoren registreren onder andere PM1, PM2.5 en PM10 en kunnen worden geplaatst in lichtmasten, aan gevels of meetpunten in de buurt van verkeersroutes, scholen of drukke binnensteden.
Door op strategische locaties te meten ontstaat een realistisch beeld van de luchtkwaliteit op plekken waar mensen wonen, werken en verblijven.
Uitgebreide analyse & onderzoek
Om verder te kijken dan de basisvisualisaties kunnen aanvullende analyses worden uitgevoerd, zoals het herkennen van trends, piekmomenten, bronnen en seizoensinvloeden.
Onze data analisten helpen om deze patronen inzichtelijk te maken en de meetresultaten beter te duiden. Hierdoor ontstaat een duidelijker beeld van de luchtkwaliteit en de factoren die daarop invloed hebben.
Koppeling met externe netwerken
De meetdata kan worden gekoppeld aan externe systemen zoals het RIVM Samen Meten-platform, KNMI-data en interne GIS-omgevingen van gemeenten. Hierdoor ontstaat een rijker beeld van de leefomgeving en kunnen lokale metingen worden vergeleken met regionale of landelijke trends.
Dit maakt samenwerken met partners eenvoudiger en vergroot de waarde van de data.
Waar onze oplossing het verschil maakt
Inzicht in bronnen en oorzaken
Door metingen over langere tijd te vergelijken ontstaat inzicht in patronen en mogelijke bronnen, zoals verkeer, seizoensinvloeden, vuurwerk of activiteiten in de buitenruimte.
Effect van maatregelen meten
Met lokale data zie je direct wat interventies opleveren. Denk aan autoluw beleid, aangepaste verkeersstromen, vergroening of handhavingsacties. Dit helpt beleidskeuzes onderbouwen.
Hotspots en piekmomenten inzichtelijk
Sensoren laten zien waar luchtkwaliteit tijdelijk of structureel verslechtert. Zo wordt duidelijk welke locaties extra aandacht vragen en waar maatregelen het meeste effect hebben.
Ondersteuning van beleidsdoelen
De data sluit aan bij ambities binnen het Schone Lucht Akkoord en helpt gemeenten om hun doelen concreet te maken, te volgen en waar nodig bij te sturen.
Schone Lucht Akkoord
Schone lucht is een essentiële factor voor een gezonde en leefbare stad. Gemeenten en provincies die deelnemen aan het Schone Lucht Akkoord werken aan een betere luchtkwaliteit, met als doel 50% gezondheidswinst in 2030 ten opzichte van 2016. Maar hoe weet je als stad of regio of je daadwerkelijk vooruitgang boekt? Hoe meet je de impact van maatregelen en breng je bronnen van vervuiling in kaart? Hier komt sensordata in beeld.
Waarom is dit belangrijk voor gemeenten?
Met lokale metingen krijgen gemeenten een betrouwbaar beeld van de luchtkwaliteit en kunnen ze beleid baseren op feiten in plaats van aannames. Sensoren laten zien waar luchtvervuiling ontstaat en hoe maatregelen binnen het Schone Lucht Akkoord uitpakken, zodat gericht kan worden bijgestuurd.
Open data vergroot de bewustwording bij inwoners en bedrijven en door samen te werken met het RIVM en andere gemeenten ontstaat een breder inzicht dat helpt om de leefomgeving gezonder te maken.
Met deze oplossingen kunnen wij jou helpen
Voor een goed beeld van luchtkwaliteit gebruiken we verschillende typen sensoren. Afhankelijk van jouw vraag combineren we deze tot een passend meetnetwerk, van een paar strategische meetpunten tot een uitgebreid netwerk verspreid over de stad.
Zo werkt een meettraject
Bij SmartCity-IoT hanteren we een gerichte meetaanpak voor steden en gemeenten. Afhankelijk van de meetvraag zetten we een passend meetnet op, variërend van enkele strategische meetpunten tot een gebiedsdekkend netwerk verspreid over de stad. We zorgen voor installatie, onderhoud en de continue beschikbaarheid van betrouwbare data.
Sensoren
Draadloze fijnstofsensoren, temperatuur- en luchtvochtigheidssensoren, zwartebolsensoren en weerstations voor een volledig beeld van hittestress.
Platform voor data-inzicht
Real-time en historische meetdata overzichtelijk gepresenteerd.
Projectgerichte meetoplossingen
Afgestemd op specifieke uitdagingen en beleidsvragen.
Gemeentebreed meetnet
Een geïntegreerd netwerk voor continue monitoring.
Burgerparticipatie-modules
Mogelijkheid tot betrekken van inwoners bij klimaatmetingen en bewustwording.
Koppelingen met externe netwerken
Integratie met RIVM Samen Meten, het KNMI-meetnet en interne GIS-systemen
Uitgebreide analyse en rapportage
Ondersteuning bij data-interpretatie en beleidsvorming.
Referentieprojecten
Luchtkwaliteit meten in de openbare ruimte
Van meten naar verbeteren
Een praktijkcase luchtkwaliteit bij gemeente De Fryske Marren
Ontdek hoe realtime luchtkwaliteitsdata helpt bij onderbouwde keuzes. In deze praktijkcase lees je hoe De Fryske Marren sensoren inzet om gezondheid, veiligheid en comfort te verbeteren in werkomgevingen en de openbare ruimte.
Knowledge center.
Ontdek al onze content en blijf op de hoogte van alle Smart City en Internet of Things ontwikkelingen.
Zo maak je hitte écht zichtbaar in de stad
Hittestress is een groeiend probleem in steden, met aanzienlijke gevolgen voor gezondheid, economie en leefbaarheid…
Zo blijft je weerstation het hele jaar relevant
In de lente en zomer gebruik je een weerstation om de omstandigheden te volgen die bijdragen aan hittestress: temperatuur…
Waarom samenwerken met SmartCity-IoT
Slimme steden vragen om slimme oplossingen. SmartCity-IoT helpt gemeenten en groenaannemers bij het monitoren en optimaliseren van stedelijke omgevingen met innovatieve sensortechnologie. Of het nu gaat om efficiënter waterbeheer, duurzamer groenonderhoud of efficiënter afvalmanagement. Wij bieden een complete oplossing van sensor tot inzicht.
Ervaring met gemeentelijk klimaatvraagstukken
Van hittestress en droogtebestrijding tot stedelijke vergroening en waterbeheer. Onze expertise helpt gemeenten om klimaatadaptieve maatregelen te nemen.
Datagedreven besluitvorming
Onze oplossingen leveren betrouwbare meetgegevens, waardoor beleid gebaseerd wordt op feiten in plaats van aannames. Dit leidt tot efficiënter beheer en kostenbesparing.
Volledige ontzorging
Van sensorselectie en implementatie tot software-integratie en netwerkbeheer. Wij zorgen voor een naadloze aansluiting op bestaande processen.
Privacy & dataveiligheid
Wij voldoen aan de hoogste standaarden met ISO 27001- en 9001-certificeringen. Alle data wordt opgeslagen in een Nederlands gecertificeerd datacenter.
Meer weten over het meten van luchtkwaliteit in jouw gemeente?
“We zijn ontzettend blij met de sensoren. We hebben al twee keer kosten voor een strooiactie bespaard, wat neerkomt op een bedrag van ongeveer achtduizend euro. Minder strooien is ook beter voor de bruggen en de inzetbaarheid van medewerkers.”
Bjorn Blom
Teamleider uitvoering
“Voor ons was het belangrijk dat SmartCity-IoT niet alleen sensoren levert en koppelt, maar ook ons echt advies geeft over welke apparatuur we nodig hebben. De contacten verliepen goed. SmartCity-IoT was oprecht nieuwsgierig naar onze behoeften en ze dachten met ons mee.”
Robin Hiemstra
Informatie adviseur
Veelgestelde vragen
Wat is jullie oplossing voor het meten van luchtkwaliteit?
Onze luchtkwaliteitsoplossing bestaat uit sensoren die lokale luchtvervuiling meten en één platform waarin alle data samenkomt. Hiermee wordt inzichtelijk waar luchtkwaliteit onder druk staat, wanneer pieken optreden en wat het effect is van maatregelen.
Waarom is lokaal meten van luchtkwaliteit belangrijk?
Luchtkwaliteit kan sterk verschillen per straat of wijk. Metingen op regionale schaal geven vaak een gemiddeld beeld, maar missen lokale hotspots. Door lokaal te meten wordt zichtbaar wat inwoners daadwerkelijk inademen op plekken waar zij wonen, werken en verblijven.
Hoe vaak meten de sensoren?
De sensoren meten met een instelbare frequentie, variërend van enkele metingen per dag tot metingen per minuut. Hierdoor worden piekmomenten, dag nachtverschillen en kortdurende vervuilingsepisodes zichtbaar.
Hoe lang gaat de accu van de sensoren mee?
Afhankelijk van het type sensor en de plaatsing werken de sensoren op de voeding van een lichtmast, of als stand alone oplossing met een zonnepaneel. De exacte configuratie stemmen we af op de locatie en het doel van de meting.
Waar kunnen de sensoren worden geplaatst?
De sensoren worden vaak bevestigd aan lichtmasten. Vaak worden ze ingezet nabij verkeersroutes, scholen, drukke binnensteden of woonwijken om een representatief beeld te krijgen.
Wat zie ik in het dashboard?
In het dashboard zijn actuele luchtkwaliteitswaarden en historische metingen zichtbaar. Je ziet trends over tijd, verschillen tussen locaties en specifieke piekmomenten, bijvoorbeeld tijdens spitsuren of evenementen.
Zijn de sensoren geschikt voor langdurig gebruik buiten?
Ja. De sensoren zijn ontworpen voor continu gebruik in de buitenruimte en zijn bestand tegen regen, wind en temperatuurschommelingen.
Wat kan ik met de meetgegevens in beleid en maatregelen?
De meetgegevens helpen bij het onderbouwen van keuzes rondom verkeer, inrichting van de openbare ruimte en gezondheid. Ze maken inzichtelijk waar maatregelen nodig zijn en of genomen acties effect hebben.
Hoe wordt omgegaan met privacy en dataveiligheid?
De sensoren meten uitsluitend omgevingswaarden en verzamelen geen persoonsgegevens. SmartCity-IoT is ISO 27001 en ISO 9001 gecertificeerd. Alle data wordt opgeslagen in een Nederlands gecertificeerd datacenter.
Voor welke organisaties is deze oplossing geschikt?
De oplossing is geschikt voor gemeenten, provincies, omgevingsdiensten, kennisinstellingen en andere organisaties die luchtkwaliteit lokaal inzichtelijk willen maken en willen werken aan een gezondere leefomgeving.
Kunnen de sensoren worden gekoppeld aan het Samen Meten platform van het RIVM?
Ja. De meetdata kan via een API worden gekoppeld aan het Samen Meten platform van het RIVM. Ook koppelingen met andere systemen zijn mogelijk in overleg.