De betekenis van een wadi staat voor: water, afvoer, drainage, infiltratie en is een groene verlaging van de openbare ruimte die regenwater opvangt, tijdelijk bergt en vervolgens in de bodem laat infiltreren. Je ziet een wadi vaak als een grasveldje of verlaagde berm met beplanting in een woonwijk, langs de weg, op een bedrijventerrein of in een park. Voor gemeenten is dit een goede oplossing, omdat extreme buien vaker voorkomen, terwijl het riool en de ondergrond hier niet altijd op ingericht zijn. Een wadi helpt om piekbelasting op het riool te verlagen, wateroverlast te beperken en regenwater lokaal vast te houden.
Wadi betekenis in de gemeentelijke praktijk
Definitie in beleidstaal
Een wadi is niet alleen ‘een kuil met gras’, maar een ontwerpkeuze die gekoppeld is aan concrete beleidsdoelen. Zo draagt een wadi bij aan klimaatadaptatie door wateroverlast bij hevige buien te beperken en regenwater lokaal vast te houden. Tegelijk kan hij de kwaliteit van de openbare ruimte versterken, doordat waterberging wordt gecombineerd met groen. Met de juiste beplanting ondersteunt een wadi biodiversiteit. Doordat regenwater niet direct het riool in stroomt, sluit de maatregel aan op beheerdoelen, zoals het verminderen van piekbelasting en het efficiënter onderhouden van het watersysteem.
Waarom is deze maatregel zo populair?
Wadi’s passen ook goed in een brede aanpak met groenblauwe maatregelen. Denk hierbij aan vergroening van pleinen, extra boomgroeiplaatsen of een infiltratievijver in een park.
Hoe werkt een wadi?
Een wadi werkt in drie stappen: aanvoer, tijdelijke waterberging en infiltratie.
1. Aanvoer van regenwater
Regenwater komt via afstroming vanaf daken, trottoirs en wegen naar een wadi. Dat kan via bovengrondse goten, verlaagde banden of een overstort vanuit een regenwaterriool. In veel ontwerpen van wadi’s zit een eenvoudige inlaat of een kleine grindkoffer om instromend water te verspreiden en erosie te beperken.
2. Tijdelijke waterberging
3. Infiltratie in de bodem
Wat levert een wadi gemeenten op?
De opbrengst van een wadi gaat verder dan alleen ‘minder water op de straat’.
Minder wateroverlast en druk op het riool
Door regenwater lokaal te bergen en te infilteren, wordt voorkomen dat het riool bij piekbuien overbelast raakt. Dat kan ook bijdragen aan het verminderen van overstorten in het riool.
Meer lokale waterbeschikbaarheid
Infiltratie ondersteunt het aanvullen van bodemvocht en kan helpen tegen verdroging. Dat is relevant voor groenbeheer, vooral bij aanplant van bomen en heesters in versteende wijken.
Ruimtelijke kwaliteit en draagvlak
Een goed ontworpen wadi is een zichtbaar element van klimaatadaptatie. Doordat de werking tijdens een bui direct zichtbaar is, begrijpen bewoners beter waar het water blijft en waarom tijdelijke waterberging nodig is. Dat vergroot het draagvlak voor de maatregel. Met de juiste inrichting ontstaat bovendien een groenzone die bijdraagt aan verblijfskwaliteit en biodiversiteit. Zo wordt waterberging niet alleen een technische ingreep, maar ook een kwaliteitsimpuls voor de openbare ruimte.
Koppelkans met onderhoud en reconstructies
Veel gemeenten benutten wadi’s als logische ingreep tijdens herinrichting van straten, vervanging van riolering of wijkvernieuwing. Er kunnen budgetten gecombineerd worden en de noodzaak voor zware ondergrondse ingrepen wordt gereduceerd.
Meten en evalueren: van maatregel naar aantoonbaar effect
- Hoe vaak staat de wadi vol en hoe lang blijft het water staan?
- Neemt de infiltratiecapaciteit af door dichtslibbing?
- Ontlast de wadi het riool daadwerkelijk bij piekbuien?
- Draagt de maatregel bij aan bodemvocht en groenconditie?
- Waterhoogte meten om de infiltratie- en ledigingstijd te volgen.
- Het meten van de grondwaterstanden met peilbuissensoren.
- Bodemvocht meten in en rondom de wadi om te zien of infiltratie het groen helpt, vooral in droge periodes.
- Neerslag, temperatuur en andere klimaatfactoren koppelen om prestaties per buitype te vergelijken.
- Kaarten en dashboards om locaties te vergelijken en beheerprioriteiten te bepalen, bijvoorbeeld waar infiltratiecapaciteit afneemt.
Veelgestelde vragen
Wat is een wadi?
Een wadi is een groene, verlaagde voorziening die regenwater opvangt, tijdelijk bergt en laat infiltreren in de bodem. Het doel is om wateroverlast te beperken en het riool te ontlasten.
Hoe groot moet een wadi zijn?
De grootte van een wadi hangt af van hoeveel regenwater er naartoe stroomt, hoe zwaar de bui is die je wilt opvangen en hoe snel het water in de bodem wegzakt. Hoe meer water en hoe slechter de bodem infilitreert hoe groter de wadi moet zijn.
Wat is het verschil tussen een wadi en een infiltratievijver?
Een wadi staat normaal gesproken droog en vult alleen bij regen, terwijl een infiltratievijver vaker een blijvend waterelement kan zijn. Beide dragen bij aan de infiltratie en waterberging, maar de beleving en het beheer zijn verschillend.
Werkt een wadi ook bij kleigrond of hoge grondwaterstand?
Soms wel, maar het vraagt extra ontwerpkeuzes zoals een aangepaste bodemopbouw, drainage, een noodoverlaat of een combinatie met andere maatregelen. Zonder die aanpassingen kan leegloop te langzaam zijn.
Waar gaat het in de praktijk vaak mis?
Veelvoorkomende knelpunten zijn dichtslibben van de bodem, verkeerde aannames over doorlatendheid, onvoldoende voorbehandeling van instromend water en beheer dat niet is mee-ontworpen. Met monitoring kun je deze risico’s eerder signaleren en gerichter onderhoud uitvoeren.
Datagedreven watermanagement in de praktijk
Van peilbuizen en wadi’s tot oppervlaktewater en overstorten. In deze brochure lees je hoe datagedreven watermanagement helpt om maatregelen te onderbouwen en waterbeheer toekomstbestendig in te richten.
Bronnen
1) https://www.riool.net/kennisbank/water-en-klimaat/stelsels-en-voorzieningen-in-het-stedelijk-watersysteem/voorzieningen-in-een-stedelijk-watersysteem/beschrijving-van-een-wadi
2) https://www.deltares.nl/verhalen/water-in-de-wijk
3) https://research.hanze.nl/ws/portalfiles/portal/35881662/www_landenwater_nl_water_bodem_leren_van_twintig_jaar_wadis_in_nederland_1_.pdf
